Metodologia-joera berriak eta berrikuntza

Hona hemen Amaia Arroyok 2019-2020 ikasturtean HEZikt graduondokoaren lehen moduluko Metodologia-joera berriak eta berrikuntza izeneko ikasgaiari buruz egidanko sintesia.

Aztertu eta landu dugu garapen teknologikoak hezkuntzan izan duen eragina. Hezkuntza eta teknologia binomio horretatik (edo hori aitzakiatzat hartuta), hainbat metodologia-joera sortzen ari dira. Zeintzuk dira momentuan suspertzen ari diren joera metodologikoak eta horien oinarriak? Berritzaileak al dira denak? Zer da, benetan, hezkuntza-berrikuntza? Hausnar dezagun horri guztiari buruz, profesional gisa, jarrera kritikoa garatu ahal izateko.

1. Metodologiari buruz ari garenean, zertaz ari gara?

Badirudi “metodologia” hitza erabiltzen dugunean, denok dakigula zertaz ari garen, denok berdin ulertzen dugula; baina baliteke denok abiapuntu eta aurreiritzi berak ez izatea. Hori dela eta, metodologia-joerei buruz hitz egin aurretik, komeni da argitzea kapitulu honen ikuspuntua zein den. Metodologia, didaktika eta pedagogia eskutik doazen terminoak dira. Hain zuzen ere, batak bestea gain hartzen duela esan daiteke. Ikus dezagun hiru horien arteko elkarreragina. Metodologia ulertzeko gure proposamena teoriatik praktikara doan bidea da: pedagogia irakasteko eta ikasteko prozesuen azterketa egiten duen makro-zientzia teoriko bezala ulertuta, didaktika pedagogiaren ekarpenen arlo-zehaztapena egiten duen mikro-zientzia gisa, eta metodologia egunerokotasunean martxan jartzen ditugun pedagogiaren eta didaktikaren aplikazio praktikoak. 

Arroyo, Camacho (2018) Pedagogia, Didaktika eta Metodologia kontzeptuak argitzeko saiakera 1. irudia: Pedagogia, Didaktika eta Metodologiaren arteko harremana (Arroyo-Sagasta eta Camacho, 2019)

2. Metodologia-joera berriak

Bogan dauden guztietan sakontzeak luze joko lukenez, bost aukeratu ditugu, literatura zientifikoan gehien jorratzen direnak eta eskolen jardunean gehien zabaltzen ari direnak direla pentsatuz.

IZENA

GAKOA

IRAKASLEAREN ROLA

TEKNOLOGIAREKIKO

HARREMANA

Proiektuetan

edo Arazoetan

Oinarritutako Ikaskuntza

(POI edo AOI)

Edukiak lantzeari baino garrantzi

handiagoa ematen zaio konpetentziak garatzeari

Prestaketan zorrotza eta jardunean gidaria

Teknologia digitalek aukera

eskaintzen dute informazio-

bilaketa aberasteko, sormen-

lanak egiteko eta, maila

altuenetan, proiektuaren

antolaketa-lanak eta

jarraipena egiteko

 

Gamifikazioa

Jolasaren

elementuak erabili ohi dira, hala nola, dominak, puntuak eta mailaketak

(bideo-jolasetan

bezala). Ez da

jolasak gelan

erabiltzea: hori

jolasean

oinarritutako

ikaskuntza izango

litzateke

Ikas-esperientzia

gamifikatua diseinatu

behar du eta epai-

lanak egin

Ez da derrigorrezkoa teknologia digitala erabiltzea, baina hori

sustatzen laguntzeko aplikazioak daude (ClassDojo eta Open

Badges, besteak beste)

 

Flipped Learning (Ikaskuntza

Iraulia)

Gelako denbora praktikarako

erabiltzea da

helburua, nahiz eta azalpenak eman behar izaten diren

Azalpenak gelatik kanpo ateratzeko materiala sortu edo bilatu behar du.

Gelan, gidaritza-lana da batez ere egin

beharrekoa

Teknologia digitalek joera hau sustatzen laguntzen dute, izan ere, bideoak, infografiak eta

aurkezpen interaktiboak bezala

materialak sortzeko

ezinbestekoak dira

 

U-learning:

e-learning

ereduak eta

m-learning

Edonon ikas

daiteke, edozer

erabilita

Ikas-jarduna espazio- eta denbora-mugetatik at

eramaten duenez,

Irakasleari malgutasuna eskatzen dio: edonon eta edonoiz irakasle

izatea, alegia

Teknologia digitala

ezinbesteko akuilua izan da

ikas-modu hauek joera

bihurtzeko. Dena den, u-learning-ek ez du soilik ingurune digitala gain hartzen, espazio

analogikoek ere zeresan handia izan  dezaketelako

 

Ikaskuntza

adaptatiboa

Teknologia da

ikas-prozesuaren

gidaritzaren

bitartekoa

Irakaslea alde batera

uzten duela dirudi, baina ez. Ingurune birtualetan eskaintzen diren

jarduerak eta horien

sekuentziazio didaktikoa diseinatu egin behar dira: horra hor irakaslearen erronka

Kontzeptualki teknologia digitalari estuki lotuta dagoen joera dugu.

Aipatutako esleipen,

sekuentziazio edo

pertsonalizazio horren atzean,

inteligentzia artifiziala,

algoritmoak eta ikas-datuen

analisia (learning analytics) daude (Robledo, 2017); hori dela eta, ezin dugu ikaskuntza

adaptatiboa teknologia digitalik gabe ulertu

 

1. taula: Metodologia-joeren laburpena (Arroyo-Sagasta, 2020)

3. Moden arriskua

Metodologia-joerak moda gisa ulertzeak hezkuntza-helburuak kolokan jartzeko arriskua dakar, ezin baitira hezkuntza-jarduna aurrera eramateko metodoak moda-irizpide kuantitatiboetan (asko erabiltzen da) edo kualitatibo subjektiboetan (oso ona dela esaten dute) oinarritu. Hori dela eta, irakasleon hautuaren oinarri pedagogikoak azpimarratu nahi ditugu; hots, ikasleen eta testuinguruaren ezaugarriak eta ikaskuntza bultzatzeko estrategia didaktikoak aztertzearen beharra, alegia. Analisi horrek emango dizkigu metodologia egokia aukeratzeko gakoak eta baliteke arestian aipatutako joeren artean erantzuna hain argia ez izatea: posible da metodologia zehatz bat egokiena izatea, biren arteko konbinazioa egin behar izatea edo, agian, aipatutakoen artean bat ere ez egoki suertatzea (eta nork bere proposamena egin behar izatea). Azken finean, hori ere irakasleon ardura handia da: metodologia egokiei buruz hausnartzea.

4. Erreferentziak

• Adell, J. eta Castañeda, L. (2012). Tecnologías emergentes, ¿pedagogías emergentes? Hemen: J. Hernández, M. Pennesi, D. Sobrino eta A. Vázquez (koord.). Tendencias emergentes en educación con TIC. Bartzelona: Asociación Espiral, Educación y Tecnología (13-32 orr.). ISBN 978-84-616-0448-7. Hemendik jasoa: https://labur.eus/WPOnT

• Camarero-Cano, L. eta Arroyo-Sagasta, A. (2018). La innovación educativa desde un escenario intercreativo de enseñanza-aprendizaje. Hemen: R. Marfil-Carmona, S. Osuna-Acedo eta P. González-Aldea (editoreak), Innovación y esfuerzo investigador en la Educación Me-diática contemporánea (131-147 or.). Sevilla: Egregius eta Zaragozako Unibertsitateko GICID Ikerketa-Taldea. ISBN 978-84-17270-33-9. Hemendik jasoa: https://labur.eus/tCAoE

• Roman-Mendoza, Esperanza. (2018). Aprender a aprender en la era digital. Tecnopedagogía crítica para la enseñanza del español LE/L2. London eta New York: Routledge.

Erantzun bat “Metodologia-joera berriak eta berrikuntza” sarreran

Utzi erantzun bat

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Aldatu )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Aldatu )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Aldatu )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Aldatu )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.